praca zbiorowa

ZJEMY WASZE DZIECI. Z CEBULĄ – premiera 20.02.2020

Od października do grudnia 2019 odwiedziliśmy Warszawę, Gdańsk, Kraków, Wrocław i Poznań, gdzie zarejestrowaliśmy ponad 40 godzin rozmów. Z blisko 1000 stron transkrypcji powstał spektakl o świecie, w którym nadal istnieje podział na „my” i „oni”. 

Ponad 50 procent Polek i Polaków uważa, że homoseksualność to odstępstwo od normy, ale należy ją tolerować. Kolejne 16% – że to rzecz normalna. Jednocześnie aż 66% z nas sądzi, że pary gejów i lesbijek nie powinny publicznie pokazywać swojego sposobu życia (kwietniowe badanie CBOS-u „Stosunek Polaków do związków homoseksualnych”). 

Czyli: mogą sobie żyć, ale niech się nie obnoszą. Rozumiem, ale… Toleruję, ale… Niech sobie żyją, ale… 

Badania możemy interpretować na rozmaite sposoby. Czy kilka uspokajających wskaźników pozwala nam jednak spać spokojnie i udawać, że „wszystko gra”? 

W podobnym czasie realizował badanie IPSOS, pytający Polki i Polaków o największe zagrożenia dla Polski. Wśród mężczyzn między 18 a 39 rokiem życia zwyciężyły ideologia gender i LGBT+, dystansujące kryzys klimatyczny i starzenie się społeczeństwa. Może więc nie powinno nas dziwić, że dostrzegłszy zagrożenie, Polacy stają w obronie wartości? Małżeństwo z Lublina przynosi na marsz równości samodzielnie skonstruowany ładunek wybuchowy, w Białymstoku w ruch idą kamienie i butelki, we Wrocławiu dziennikarz, który zwraca uwagę na homofobiczne graffiti, kończy z zakrwawioną twarzą i złamanym nosem. 

Czego lobby LGBT chce uczyć dzieci? Czy wszyscy geje chodzą na parady? Dlaczego jadąc samochodem w kierunku tolerancji L, G i B trzymają T w bagażniku? Dlaczego 67% obywateli deklaruje, że nigdy nie poznało osobiście żadnego geja ani lesbijki? Gdzie w tym wszystkim są osoby Bi? Kto kogo powinien się bać? I wreszcie: 

Czy wrogie plemiona zamieszkujące Polskę potrafią jeszcze ze sobą rozmawiać? 

„ZJEMY WASZE DZIECI. Z CEBULĄ” to spektakl dokumentalny oparty na rozmowach z członkami społeczności LGBT+ oraz z osobami nieheteroseksualnymi, które odżegnują się od tego skrótu. Opowieść o byciu innym TU i TERAZ – w Polsce po Białymstoku, po „tęczowej zarazie”, „indoktrynacji LGBT” i „ideologii gender”. O ludziach. Z ich lękami, marzeniami, strachem i wkurwieniem. 

Projekt realizowany w ramach kursu „Teatr na faktach” organizowanego przez Instytut im. Jerzego Grotowskiego we Wrocławiu. 

Instytut Grotowskiego, grupa robocza projektu Teatr na Faktach

REŻYSERIA: Dorota Bator, Grzegorz Grecas, Ada Tabisz, Robert Traczyk

DRAMATURGIA/WYWIADY: Piotr Adamczyk, Dorota Bator, Grzegorz Grecas, Tomasz Jeznach, Ada Tabisz, Robert Traczyk

WSPÓŁPRACA SCENOGRAFICZNA: Iza Banaszek

OBSADA: Marta Bartczak, Hubert Fiebig, Katarzyna Janek, Anka Kieca, Janek Niemczyk, Paweł Pacyna, Małgorzata Polakowska, Krzysztof Satała. 

PRODUKCJA: Piotr Adamczyk, Tomasz Jeznach, Robert Traczyk

PREMIERA: 20.02.2020, Instytut im. Jerzego Grotowskiego we Wrocławiu

„Teatr na faktach” to projekt Instytutu Grotowskiego, którego celem jest popularyzacja teatru dokumentalnego wśród wrocławskich widzów oraz młodych twórców teatralnych. Składa się z corocznych kursów dla dramaturgów, reżyserów, aktorów, muzyków, badaczy i scenografów, w trakcie których poznają oni nowe narzędzia opisywania i przedstawiania rzeczywistości w formie spektaklu dokumentalnego. Podsumowaniem kursów są przeglądy zrealizowanych przez uczestników spektakli – także na podstawie ich własnych pomysłów i scenariuszy. Podczas pierwszej edycji „Teatru na faktach”, w sezonie 2018/2019, powstało jedenaście autorskich spektakli, zaprezentowanych podczas dwóch przeglądów – w lutym i podczas „Nocy na faktach” w czerwcu.

Punktami wyjścia dla teatru dokumentalnego są historia, wspomnienie i przeżycie jednostki, często umykające perspektywie tekstów literackich, niebędące w orbicie najpopularniejszych tematów. Metoda verbatim, czyli dosłownego przedstawienia świata na scenie, szeroko stosowana w Rosji, Wielkiej Brytanii czy Niemczech, mimo podejmowanych od lat 90. starań nie trafiła dotychczas w Polsce na podatny grunt. Głównym założeniem projektu jest wprowadzenie tej formy na polską scenę teatralną i dalszy rozwój narzędzi, jakie daje teatr dokumentalny. „Teatr na faktach” przewidziano na trzy sezony teatralne, z kulminacją w roku 2021. Do tego czasu powstanie baza tekstów o teatrze dokumentalnym i scenariuszy dokumentalnych oraz festiwal dokumentu.

Opiekun artystyczny: Krzysztof Kopka
Koordynator projektu i współprowadzący: Jakub Tabisz

W przedstawieniu padło zdanie, że nic – żaden artykuł czy materiał wideo – nie jest w stanie oddać tego, co działu się na marszu w Białymstoku. Mimo to jest to spektakl bardzo potrzebny; to skłaniająca do refleksji i emocjonalna podróż – prawdziwy rollercoaster emocji: gniewu i smutku, ale też śmiechu i radości. To opowieść o ludziach, dla których bycie osobami nieheteronormatywnymi jest równie naturalne i nieuniknione jak dla innych „bycie patriotą” czy „bycie katolikiem”.
Każdy głos za racjonalnością i tolerancją w kraju, w którym zasoby jednej i drugiej wydają się ograniczone i malejące, uznać należy za ważny. A jeżeli jest to głos zaangażowany, donośny i operujący na wielu rejestrach, to warto szczególnie się weń wsłuchać. (...) Mówienie o środowisku LGBT nie może być łatwe, gdy trwa nagonka niejednokrotnie wspierana przez instytucje państwa. Mówienie w sposób zniuansowany i bezkompromisowy jest tym bardziej cenne.
“(...) to przedstawienie, które nie dąży ani do diagnozowania problemu nietolerancji i homofobii w Polsce, ani do uprawiania moralizatorstwa czy dydaktyzmu. Ambicją tej prezentacji jest raczej pokazanie, że nie istnieje coś takiego jak "ideologia LGBT", niezależnie od tego, jak by się przy tym prawicowi działacze, politycy i niektórzy samorządowcy nie upierali. Mocny i ważny spektakl, który wpisuje się w szeroką i często propagandową dyskusję o tolerancji, nietolerancji, akceptacji i równości.”